Kutte Zongza
- Rev. Sarah Ngun Doi Fam

- 3 days ago
- 4 min read
July 5th, 2026
Rev. Sarah Ngun Doi Fam
Biahmaiṭhi :
Pathian nih minung hi mah lawngin nung ding le mah lawngin rian ṭuan dingah a kan ser lo.
Pakhat le pakhat i bawm in, thazaang i pe in lungrual tein ṭuanṭi ding kha a kan duh piakmi a si.
A hlei in, Khrihfabu ah hin "kutte zongza" in ṭuanṭinak hi a biapi tuk hringhran. "Kutte zongza"
kan ti tikah, thleidannak ngei loin, thazaang dihlak fonh in hmunkhat ah Pathian rian kan ṭuanmi
kha chim duhmi a si. Khrihfabu chungah thiamnak aa dangmi, sining aa dangmi le lungput aa
dangmi cu hmuitinh pakhat ah lungrual tein kan ṭuanṭi tikah, hlawhtlinnak kan hmu. Cucaah,
Khrihfabu ah kutte zongza in ṭuanṭinak a biapitnak hna cu Pathian bia he kan zohṭi hna lai.
1. Pumkhat Sinak le Rian i Bawmhnak
Pathian bia nih Khrihfabu cu Khrih i a pum a si, tiah a kan cawnpiak. Pumkhat ah mit, hna, kut le
ke hna cu an rian aa dang cio nain, an dihlak in pum caah hmuitinh pakhat ngeiin an ṭuanṭi a
herh. Mit nih ke cu "kan herh lo," a ti kho lo; hna zong nih kut cu "kan herh lo," a ti kho lo. Cu
bantuk in Khrihfabu ah mi lianngan bik in a nauta bik tiangin pakhat le pakhat kan i herh dih
hna.
1 Korin 12:12 "Khrih hi nge tampi a ngeimi pum bantuk a si; nge cu tampi an si ko nain pum cu
pakhat a si ko. " tiah kan hmuh bantuk in Khrihfabu chungah aho hmanh kan rian a nauta lo i,
aho hmanh amah lawngin a tlamtlingmi kan um lo. Lungrual tein kan ṭuanṭi lawngah Khrihfabu
cu a pum a tlam a tling lai i a ṭhawngmi Khrihfabu kan si kho lai.
2. Lungrualnak in Ṭuanṭinak
Mi pakhat lawng in rian ṭuan cu thazaang a ba i, lung a dongh caan a tam tawn. Sihmanhsehlaw
mi pahnih, pathum in kutte zongza in kan ṭuanṭi tikah cun rian hma a kal i hlawhtlinnak hmuh a
fawi deuh. Khrihfabu chung rianṭuannak ah hin ngaihchiat caan, lungretheih caan le tluk caan
kan ton tawn. Cu bantuk lio caan ah pakhat le khat kan i dirkamhnak nih teitu ah a kan si ter
tawn.
Phungchimtu 4:9-10 " Pahnih cu pakhat nakin an ṭhahnem deuh, zeicahtiah an ṭuanmi rian khan
tam deuh an hmuh khawh. Pakhat kha a tluk sual ahcun pakhat nih khan a bawmh khawh.
Sihmanhsehlaw mi pakhatkhat cu amah lawng a si i a tluk sual ahcun a poi ngaingai ko amah a
bawmtu ahohmanh an um ti lo.” Lungrualnak le idirkamhnak nih cun thlichia le tilet lak
hmanhah a himte le a fekte in a kan dir ter.
3. Thlarau Laksawng Hmang in Rianṭuanṭinak
Pathian nih Khrihfabu a si mi kan zapi cungah Thiang Thlarau laksawng phun dang cio a kan
pek. Midang thazang pek thiamnak , ngeihmi thil midang hrawm, nawl ngeihnak, rian ṭuan,
midang zaangfah, fimnak bia chim thiamnak, hngalhnak biathuk fiang lak in chim thiamnak,
zumhnak, damter khawhnak ṭhawnnak, khuaruahhar tuah khawhnak, Pathian bia chim thiamnak, thleidan khawhnak, holhtheihlo in holh khawhnak, holhtheihlo leh khawhnak (Rom 12:7-8, 1Korin 12:8 ). Hi laksawng hna hi mah minṭhatnak ding le hlawhtlinnak ding caah pekmi kan silo. Pathian ram kauhternak ding caah a kan pekmi a si. 1Peter 4:10 ahcun "Pathian laksawng kengtu ṭha bantukin Pathian sinin nan hmuhmi laksawng kha midang ca ṭhatnak ah hmang cio u." tiah a kan ti.
4. Hmuitinh Khat in Ṭuanṭinak le Dawtnak
Khrihfabu ṭuanṭinak a fehtertu le a nuntertu a hrampi cu dawtnak le hmuitinh khat ngeihmi in kal ṭinak hi a si. Mibu tampi umnak a si caah, bia le hla ah i remlonak, i khah lonak le sining thleidan sualnak a um kho tawn. Cucaah, Khrihfabu rianṭuanṭinak a hlawhtlin khawhnak dingah cun Khrih dawtnak he pakhat le khat theihthiamnak le upatnak he kan ṭuanṭi a herh.
Pathian sunparnak a langtertu Khrihfabu kan si khawhnak lai, Mithiang Paul nih Pathian nih a
kan khinhmi rian cio ah toidornak, theihthiamnak le midang upat thiamnak a biapit zia cu a kan
cawnpiak. "Kan fial duhmi hna cu hihi a si: lungthin ah i khat u, pakhat le pakhat i daw u,
lungrual tein um u law kaa lawmhnak hi tlinter u. Pakhat le pakhat i entainak le mah pumpak
thangṭhat kawlnak kha nan lakah umter hlah u. Toidornak lungthin tu kha ngei cio u law midang
nakin ka ṭha deuh tiah zeitikhmanh ah vaa ruat hlah u. Cun midang duhning kha hmuh thiam i
zuam u law nanmah duhnak lawng kha ruat hlah u." Filipi 2:2-4 .
Biafunnak
A donghnak ah, Khrihfabu hi ahohmanh mah pumpak lianngannak hmuh dingah thawkmi a si
loh. Pathian ram a kauh chinchinnak ding caah zumtu hna kan umṭinak kan i pumhkhomhnak a
si. Cucaah "kutte zongza" kan ti bang kan zate hmunkhat ah lungrual in kar hlangṭi hna usih.
Lungdongh caan, hawi sinah theihthiamlonak ton caan um hmanhsehlaw, Rom 12:7-8, 1Korin
12:8 nak nih a kan chimmi Khrih pumkhat kan sinak theiin, hmunkhat ah thlacamnak he Pathian
sunparnak kan langhter hna lai. Khrihfabu cu kutte zongza ṭuanṭinak he ṭhawngchin in thazaang
fek chin ko seh. Nan zate cungah Bawipa thluachuahnak um ko seh.

